Het onderzoek

Op 5 december 2011is RAAP Archeologisch Adviesbureau begonnen met archeologisch onderzoek op het terrein van Kamp Westerbork. Het onderzoek richt zich op twee specifieke plekken. Rond de villa van de kampcommandant worden enkele kleinere opgravingsputten aangelegd. Hiermee worden de sporen en resten van de inrichting van de tuin in kaart gebracht. Het gaat daarbij onder meer enkele paadjes, een schuur, de kas en een hondenkennel. De archeologen hopen hierbij materiaal te vinden, dat door Albert Gemmeker, de SS-commandant die van 1942 tot 1945 in de villa woonde, of door zijn Joods ‘personeel’ is verloren of verstopt. Het is voor de archeologen in elk geval de laatste kans dit tastbare materiaal te bergen voordat de woning gerestaureerd en geconserveerd gaat worden.
Ook gaan zij in de woning zelf aan het werk, waarbij systematisch de gebruikssporen van de diverse bewoners worden geïnventariseerd. Uit soortgelijk onderzoek elders is gebleken, dat in kruipruimtes, op vlieringen en in kieren en gaten materiaal te vinden is dat het levensverhaal van de bewoners op een  bijzondere manier belicht. 

Vuilstortplaats
De tweede plek waar de schop de grond ingaat, is de vuilstortplaats ten noorden van het kampterrein. Doel van het onderzoek is deze in kaart te brengen. Het is niet bekend hoe groot de vuilstort precies is en of deze ook in de Molukse periode is gebruikt. Een klein deel van het stortmateriaal zal worden geborgen. Daarna worden de vondsten gedetermineerd: schoongemaakt, onderzocht en beschreven. Dit determineren gebeurt tijdens de kerstvakantie in het Herinneringscentrum en is van dichtbij te bekijken. Het materiaal wordt uiteindelijk aan het Herinneringscentrum in bruikleen gegeven. Met het onderzoek hopen de archeologen inzicht te krijgen in de wetenschappelijke, emotionele en symbolische waarde van het materiaal. Bovendien kan zo worden bepaald wat er verder met de stortplaats gaat gebeuren.
Bezoekers van het voormalig kampterrein kunnen het onderzoek van dichtbij bekijken tijdens speciale rondleidingen.

Nieuw
Archeologisch onderzoek op kampterreinen op deze schaal is nieuw voor Nederland. Vorig jaar werd een eerste, veel beperkter onderzoek in Kamp Amersfoort uitgevoerd. In Duitsland, Polen en Oostenrijk zijn al veel vaker dergelijke opgravingen uitgevoerd.. Daarbij is duidelijk gebleken wat de toegevoegde waarde van archeologische bronnen kan zijn. Want simpele voorwerpen kunnen veel over het kampleven vertellen. Of zoals in Polen, waar het lokaliseren van asvelden van groot belang is voor nabestaanden.